Sindrom Pica, Wanita Hamil Mengidam Benda-Benda Pelik?

Pernah dengar kisah ibu mengandung yang teringin makan beras mentah, mengunyah ais tanpa henti, atau menghidu bau kasut getah? Mengidam memang perkara biasa semasa hamil. Tetapi bila keinginan itu terhadap benda yang bukan makanan, ia mungkin tanda sindrom pica.

Pica boleh dialami oleh ibu mengandung, kanak-kanak kecil dan orang dewasa lain. Pada ibu mengandung, ia sering dikaitkan dengan kekurangan zat besi atau mineral lain. Jika Mama mengalaminya, ceritakan kepada doktor atau jururawat di klinik. Mama tidak perlu malu, dan punca sebenarnya boleh diperiksa.

Apa itu sindrom pica?

Pica ialah keinginan berterusan untuk makan benda yang bukan makanan atau tiada nilai pemakanan, seperti ais batu dalam jumlah yang sangat banyak, tanah, tanah liat, kapur, sabun, rambut, kertas atau beras mentah. Nama "pica" berasal daripada perkataan Latin untuk burung magpie, burung yang terkenal mematuk apa sahaja. Pakar perubatan mengklasifikasikan pica sebagai gangguan makan apabila ia berterusan sekurang-kurangnya sebulan.

Bergantung pada apa yang dimakan, pica boleh menyebabkan:

• gigi patah atau haus;
• sakit perut dan sembelit;
• najis berdarah;
• keracunan, contohnya keracunan plumbum daripada cat lama atau tanah yang tercemar.

Komplikasi pica

Pica boleh membawa masalah kesihatan yang serius, terutamanya semasa hamil:

• Bahan seperti cat lama atau tanah yang tercemar boleh mengandungi plumbum dan bahan toksik lain yang boleh sampai kepada bayi dalam kandungan.
• Bahan yang tidak boleh dihadam boleh menyekat usus atau menyebabkan sembelit teruk.
• Tanah dan bahan kotor boleh membawa bakteria dan parasit yang menyebabkan jangkitan.
• Bila perut dipenuhi bahan yang bukan makanan, Mama mungkin kurang mendapat zat yang diperlukan, dan ini boleh menjejaskan pertumbuhan bayi.

Apakah punca sindrom pica?

Punca pica belum difahami sepenuhnya, dan biasanya lebih daripada satu faktor terlibat. Doktor akan bertanya tentang apa yang dimakan, memeriksa darah dan melihat kesihatan keseluruhan, termasuk kesihatan mental. Beberapa kumpulan lebih cenderung mengalaminya.

1. Kekurangan zat besi dan nutrien lain

Pica, terutamanya keinginan mengunyah ais, sering dikaitkan dengan anemia kekurangan zat besi. Kekurangan zink dan kalsium juga pernah dikaitkan dengannya. Keperluan zat besi meningkat dengan banyak semasa hamil, sebab itu paras hemoglobin Mama diperiksa semasa pemeriksaan kehamilan. Jika anemia dirawat, keinginan itu sering berkurang.

2. Kehamilan

Ibu mengandung termasuk dalam kumpulan yang lebih cenderung mengalami pica. Selain kekurangan zat, alahan, perubahan deria rasa dan bau, serta amalan budaya juga mungkin memainkan peranan. Di sesetengah tempat di dunia, memakan tanah liat (geofagi) semasa hamil ialah amalan turun-temurun.

3. Autisme dan gangguan perkembangan

Kanak-kanak dan orang dewasa dengan autisme atau gangguan perkembangan lain lebih cenderung mengalami pica. Ibu bapa dan penjaga perlu memerhati supaya mereka tidak tertelan benda yang berbahaya.

4. Masalah kesihatan mental

Pica juga dikaitkan dengan beberapa masalah kesihatan mental, seperti skizofrenia dan gangguan obsesif-kompulsif. Dalam keadaan ini, pica dirawat bersama keadaan asasnya.

Pica semasa hamil: apa yang boleh Mama lakukan

1. Beritahu doktor atau jururawat

Ini langkah paling penting. Ceritakan dengan jujur apa yang Mama teringin dan apa yang sudah dimakan. Doktor mungkin memeriksa darah untuk anemia dan memberi suplemen zat besi jika perlu. Jangan mengambil suplemen tambahan sendiri tanpa nasihat.

2. Jangan makan bahan yang berbahaya

Elakkan tanah, tanah liat, kapur, cat, sabun dan bahan lain yang bukan makanan. Ia boleh mengandungi bahan toksik, bakteria atau parasit, dan boleh merosakkan gigi dan sistem penghadaman.

3. Cari pengganti yang selamat

Jika keinginan itu datang, cuba alihkan perhatian dengan makanan yang teksturnya hampir sama. Contohnya, jika Mama teringin mengunyah sesuatu yang rangup, cuba biskut kering, lobak merah atau buah epal. Jalan-jalan sebentar atau berbual dengan seseorang juga boleh membantu. Minta pasangan atau keluarga membantu jika keinginan itu sukar dikawal.

4. Makan makanan yang kaya zat besi

Masukkan makanan yang kaya zat besi dalam hidangan harian, seperti daging merah tanpa lemak, ayam, ikan, telur, kekacang, tauhu dan sayur hijau seperti bayam dan sawi. Makan bersama buah yang kaya vitamin C, seperti oren atau jambu batu, membantu badan menyerap zat besi daripada sumber tumbuhan. Elakkan minum teh atau kopi bersama makanan, kerana ia mengurangkan penyerapan zat besi.

Jika Mama rasa sangat tertekan atau cemas dengan keinginan ini, Mama boleh menghubungi Talian Kasih 15999 untuk sokongan.

Untuk penjagaan kulit dan diri sepanjang kehamilan dan penyusuan, lihat rangkaian produk Mama's Choice di Shopee dan Lazada.